Cấu trúc của thị trường Forex

     Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu xem thị trường forex được cấu trúc như thế nào và ai là người tham gia cũng như vai trò của họ. Sẽ rất có ích nếu như bạn biết được mình đang tham gia vào đâu và tham gia với ai, phải không? 

Cấu trúc thị trường forex

Không giống như thị trường chứng khoán, nơi có trung tâm giao dịch tập trung, thị trường forex không có bất cứ trung tâm nào. Thay vào đó, nó có rất nhiều trung tâm giao dịch trên toàn thế giới như ở New York, Tokyo, Hongkong, Sydney, Frankfurt và nhiều nơi khác. Cấu trúc của thị trường forex được mô tả dựa trên sự phân loại các thành phần tham gia. Sau đây là hệ thống phân cấp trong thị trường:

     Ở tầng trên cùng của thị trường là các ngân hàng lớn và một số lượng các ngân hàng thương mại (khoảng hơn 1000 thành viên), tạo thành một thị trường liên ngân hàng trên toàn thế giới, nơi mà tỉ giá giao dịch ngoại tệ được ấn định bởi các thành viên. Họ trao đổi tiền tệ với nhau dựa trên khả năng và nhu cầu của mình. Để làm được điều đó, các thành viên giao dịch tiền tệ trực tiếp hoặc thông qua 1 trong 2 hệ thống điện tử gọi là "Thomson Reuters Dealing 3000-Spot Matching" hoặc "Electronic Brokering Services" (EBS), cho phép bất cứ thành viên nào cũng biết được có bao nhiêu tiền đang có nhu cầu giao dịch trên thị trường và giá mà các thành viên khác đặt mua hoặc chào bán. Tỉ giá trong thị trường liên ngân hàng là tỉ giá tốt nhất (hay còn còn là tỉ giá gốc) mà thông thường chỉ có các thành viên mới có đặc quyền được hưởng.

Các ngân hàng lớn và các ngân hàng thương mại

     Tiếp theo là các đối tượng có thanh khoản được với ngân hàng hoặc có thể tiếp cận được với thị trường liên ngân hàng vì mục đích riêng. Nhóm này thường xuyên giao dịch khối lượng lớn với các ngân hàng (nhà cung cấp thanh khoản) trong thị trường liên ngân hàng. Thành phần của nhóm này bao gồm các sàn môi giới giao dịch (cả mô hình Market Maker và STP/ECN), các công ty lớn, quỹ đầu tư, nhà quản lý tài sản, các tổ chức giao dịch và các nhà đầu cơ vốn lớn.

     Tại tầng dưới cùng của thị trường là các nhà đầu tư nhỏ lẻ (như bạn và tôi) giao dịch với các sàn môi giới, và sàn môi giới lúc này đóng vai trò là nhà cung cấp thanh khoản ở thị trường giao dịch nhỏ lẻ. Trong quá khứ, rất khó để một cá nhân có thể giao dịch forex vì anh ta phải gọi điện hoặc ngồi trực tiếp ở sàn để đặt lệnh, cũng như cần một số vốn rất lớn để giao dịch. Nhưng ngày nay, nhờ có mạng internet và sự cạnh tranh của các sàn giao dịch, bất kỳ ai cũng có thể tham gia thị trường với số tiền rất nhỏ, khoảng 100$ hoặc thậm chí là nhỏ hơn.

     Bên cạnh các thành phần trên, các chính phủ và các ngân hàng trung ương (thực chất cũng thường phản ánh chính sách của các chính phủ) cũng có tác động lên thị trường bằng cách đưa ra các chính sách tiền tệ và tỉ lệ lãi suất.

Ai là người tham gia thị trường forex?

Mối quan hệ của các thành viên tham gia trong thị trường forex có thể được mô tả như sau:

      Ở lớp trên cùng của thị trường, các ngân hàng lớn và các ngân hàng thương mại giao dịch tiền tệ với nhau và do đó họ chính là người tạo ra và cung cấp tỉ giá giao dịch ra thị trường. Những ngân hàng quốc tế lớn trong nhóm này như Deutsche Bank, Barclays, Ngân hàng Thụy Sĩ, Citibank, Chase Manhattan, Standard Chartered, v.v... góp phần tác động lên tỉ giá tiền tệ trên thị trường toàn cầu bằng cách giao dịch hàng tỉ đô-la mỗi ngày. Khối lượng giao dịch khổng lồ đó ảnh hưởng không nhỏ tới sự biến động tỉ giá của các đồng tiền.

     Các giao dịch liên ngân hàng với phần lớn là doanh thu thương mại và vốn đầu cơ được thực hiện hàng ngày. Một ngân hàng lớn có thể đạt lợi nhuận hàng tỉ đô-la mỗi ngày nhờ hoạt động này. Bên cạnh các giao dịch với khách hàng, phần lớn các giao dịch được thực hiện tại tài khoản riêng của ngân hàng bằng bộ phận xử lý ưu tiên.

     Chỉ những ngân hàng có quan hệ tín dụng với nhau mới có thể thực hiện giao dịch. Những ngân hàng lớn thì có nhiều quan hệ tín dụng hơn, do đó nhận được tỉ giá giao dịch tốt hơn. Các ngân hàng nhỏ hơn không có nhiều quan hệ tín dụng sẽ ít được ưu tiên hơn.

Các chính phủ và các ngân hàng trung ương

     Đây là các tổ chức chịu trách nhiệm kiểm soát lạm phát và điều chỉnh tỉ lệ lãi suất đồng tiền. Họ cũng đóng vai trò quan trọng trong thị trường forex vì họ luôn cố kiểm soát nguồn cung tiền để đạt được mục tiêu kinh tế của mình. Các ngân hàng trung ương có thể ổn định cũng như gây biến động cho đồng tiền của mình trên thị trường forex bằng cách thay đổi tỉ lệ lãi suất, một cách gián tiếp làm thay đổi tỉ giá hối đoái của đồng tiền. Bằng cách tăng/giảm tỉ lệ lãi suất, họ kích thích các nhà đầu tư mua/bán đồng tiền của họ vì lợi nhuận nó đem lại cao/thấp hơn và điều này làm cho giá trị của đồng tiền đó tăng lên/giảm đi so với các đồng tiền khác.

     Những ngân hàng có ảnh hưởng lớn trong nhóm này bao gồm: Ngân hàng trung ương Mỹ, Cục dự trữ Liên Bang Mỹ (FED), Ngân hàng trung ương Châu Âu (ECB), Ngân hàng trung ương Đức (Bundesbank), Ngân hàng trung ương Anh (BOE), Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA), Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC).

Các công ty thương mại lớn

     Các công ty tham gia vào thị trường giao dịch forex do họ có nhu cầu về ngoại tệ để chi trả cho các sản phẩm và dịch vụ ở các quốc gia khác nhau. Các công ty này thường giao dịch với một khối lượng tương đối nhỏ nếu so với các ngân hàng hoặc tổ chức đầu cơ, và tác động của nó lên thị trường thường nhỏ và trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại quốc tế nói chung vẫn luôn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng lâu dài lên tỉ giá tiền tệ. Một vài công ty đa quốc gia có thể có tác động không lường trước lên thị trường khi giao dịch một khối lượng lớn và thông tin không được tiết lộ.

Các quỹ đầu tư phòng hộ và các nhà đầu cơ vốn lớn

     Quỹ đầu tư phòng hộ là một quỹ đầu tư cho phép triển khai trên diện rộng các lĩnh vực đầu tư và kinh doanh, trước đây là nhằm mục đích phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư, nhưng ngày nay đa số các quỹ này còn có các chiến lược để tìm kiếm lợi nhuận. Quỹ đầu tư giới hạn về số lượng thành viên và yêu cầu số vốn rất lớn để có thể tham gia. Các nhà đầu cơ vốn lớn (hay còn gọi là tài phiệt) là các cá nhân có nguồn vốn rất lớn để đầu tư và kinh doanh, họ có thể có xu hướng "rủi ro cao - lợi nhuận cao" trong các phi vụ đầu tư của mình. (VD: các nhà đầu tư nổi tiếng như George Soros hay Warren Buffett).

     Với số tiền cực lớn, nhóm này có một số lợi thế mà các nhà đầu tư nhỏ lẻ không thế có như giao dịch với khối lượng không giới hạn, đòn bẩy tài chính cao, tỉ giá tốt hơn và dịch vụ cung cấp tin tức độc quyền. Tóm lại, đây cũng là một trong những thành viên quan trọng của cuộc chơi.

Các sàn môi giới giao dịch

     Các sàn môi giới giao dịch là các tổ chức tài chính đóng vai trò trung gian kết nối các nhà giao dịch nhỏ lẻ (trader) với thị trường forex. Các sàn giao dịch nhận thanh khoản và tỉ giá từ các ngân hàng hoặc mạng lưới liên ngân hàng, sau đó cung cấp lại cho các trader. Tùy vào từng mô hình giao dịch, sàn giao dịch có thể có lợi nhuận từ chênh lệch tỉ giá giữa giá mua và giá bán (đối với mô hình sàn dealing desk) hoặc từ phí hoa hồng cho mỗi giao dịch (đối với mô hình sàn no dealing desk). Nói cách khác, họ là người cung cấp thanh khoản cho nhu cầu của người mua và người bán trong thị trường giao dịch nhỏ lẻ.

     Các sàn giao dịch thu tiền thì khoản chênh lệch giá hoặc phí hoa hồng trên các giao dịch của khách hàng. Điều đó có nghĩa là cho dù giao dịch của bạn lãi hay lỗ thì sàn giao dịch vẫn có được lợi nhuận. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nhỏ lẻ không thế tham gia thị trường forex nếu không có các sàn môi giới giao dịch này, do đó chọn lựa được một sàn giao dịch phù hợp là rất quan trọng.

     Để tìm hiểu chi tiết hơn về các sàn giao dịch, hãy xem mục Tìm hiểu về sàn giao dịch. Để xem danh sách các sàn giao dịch, hãy xem Danh sách các sàn giao dịch.

Các nhà giao dịch nhỏ lẻ (trader)

     Trước đây, các nhà giao dịch nhỏ lẻ (trader) có ít vốn thường không có cơ hội tham gia vào thị trường forex. Nhưng từ khi công nghệ máy tính và mạng internet ra đời, bất cứ ai cũng có cơ hội tham gia vào thị trường đầy hấp dẫn này. Các trader giao dịch với khối lượng nhỏ hơn rất nhiều lần so với ngân hàng nhằm tìm kiếm lợi nhuận bằng cách dự đoán xu hướng biến động của tỉ giá các đồng tiền, từ đó mua vào ở giá thấp và bán ra ở giá cao hoặc ngược lại. Quá trình này được thực hiện thông qua các sàn môi giới giao dịch như đã nói ở trên, các sàn giao dịch này đóng vai trò trung gian giữa các trader hoặc giữa họ với các ngân hàng.

     Có ý kiến cho rằng các nhà giao dịch nhỏ lẻ là yếu thế nhất trong tất cả các thành viên. Thực tế là có tới hơn 90% các nhà giao dịch nhỏ lẻ bị thua lỗ trong thị trường forex. Nhưng cũng có một thực tế khác là phần lớn những người này không được đào tạo một cách đầy đủ và nghiêm túc về thị trường forex trước khi bắt đầu giao dịch. Do đó, bạn có thể lựa chọn giữa việc từ bỏ ý định tham gia giao dịch forex ngay bây giờ hoặc phải bắt đầu học nó một cách nghiêm túc để đưa mình vào nhóm những người chơi thành công. Chúng tôi hi vọng với cố gắng của bản thân bạn, những kiến thức ở đây sẽ phần nào giúp bạn làm được điều này.